Auto’s zijn de afgelopen jaren flink veranderd. Ze zijn niet alleen moderner geworden, maar ook groter, breder en zwaarder. Wie een personenwagen van tien jaar geleden vergelijkt met een nieuw model, ziet meteen het verschil. Dat verschil heeft gevolgen voor het rijden zelf, voor de veiligheid op de weg en voor het milieu. Het is een ontwikkeling die iedereen raakt, ook mensen die zelf geen rijbewijs hebben.
Hoe zwaar zijn personenwagens geworden
Het gemiddelde gewicht van een personenwagen met bouwjaar 2024 is 1.554 kilo. In 2016 was dat nog 1.224 kilo. In minder dan tien jaar tijd is een gemiddelde nieuwe wagen dus ruim 330 kilo zwaarder geworden. Dat is een stijging van bijna 27 procent. Een stadsauto weegt doorgaans tussen de 1.000 en 1.200 kilo, terwijl een SUV al snel tussen de 1.700 en 2.500 kilo weegt. Elektrische voertuigen zitten daar tussenin, met een gewicht van gemiddeld 1.800 tot 2.200 kilo. De zware accu in een elektrisch voertuig is een grote reden voor dat hogere gewicht. Onderzoekers noemen deze toename van formaat en gewicht wel “autobesitas”. Dat woord zegt genoeg: het probleem lijkt steeds groter te worden.
Waarom voertuigen steeds meer ruimte innemen
De groei in gewicht hangt samen met de groei in afmeting. Nieuwe modellen zijn gemiddeld langer en breder dan oudere versies van hetzelfde type. Fabrikanten bouwen grotere wagens omdat daar veel vraag naar is. Mensen vinden meer ruimte prettig en associëren een groter voertuig met veiligheid. Daar zit een kern van waarheid in: een zwaarder voertuig biedt bij een botsing meer bescherming aan de eigen inzittenden. Tegelijk is een zwaarder rijtuig gevaarlijker voor andere weggebruikers, zoals fietsers en voetgangers. Bij een aanrijding met een zware SUV lopen zij grotere risico’s dan bij een botsing met een lichte stadswagen. Veiligheid werkt dus twee kanten op, afhankelijk van wie je bekijkt.
Gevolgen voor brandstof, belasting en wegdek
Een zwaarder voertuig verbruikt meer energie. Dat geldt voor benzine en diesel, maar ook voor elektrische rijders. Een zware elektrische wagen verbruikt meer stroom per kilometer dan een lichte. Dat betekent hogere kosten per kilometer en een grotere druk op het elektriciteitsnet als veel mensen tegelijk opladen. Naast het brandstofverbruik speelt ook de wegenbelasting een rol. In Nederland wordt de motorrijtuigenbelasting onder meer berekend op basis van het gewicht van de wagen. Een zwaarder voertuig levert daardoor vaak een hogere maandelijkse rekening op. Bovendien heeft het gewicht invloed op het wegdek. Zwaar verkeer slijt asfalt sneller, wat leidt tot hogere kosten voor onderhoud van wegen. Dat betalen we met zijn allen via belastingen.
Wat de toekomst brengt voor personenwagens
De trend richting zwaardere en bredere modellen lijkt voorlopig door te gaan. Elektrische varianten winnen terrein en die wegen gemiddeld meer dan vergelijkbare benzinemodellen. Toch zijn er ook tegengeluiden. Sommige fabrikanten werken aan lichtere accutechnologie om het gewicht te verlagen. Steden en gemeenten denken na over maatregelen om zware voertuigen uit woonwijken te weren of hogere parkeertarieven te vragen voor grote modellen. In landen als Frankrijk en Noorwegen zijn al discussies gaande over belastingen die afhangen van het gewicht van een rijtuig. Of die maatregelen ook in Nederland komen, is nog onduidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat de discussie over de omvang van onze voertuigen pas net begonnen is.
Veelgestelde vragen
Waarom wegen elektrische auto’s meer dan benzineauto’s?
Elektrische voertuigen zijn zwaarder omdat ze een grote accu meenemen. Die accu weegt al snel 300 tot 700 kilo, afhankelijk van de capaciteit. Dat extra gewicht is nodig voor een langere actieradius, maar het maakt de wagen als geheel zwaarder dan een vergelijkbaar model op benzine.
Heeft het gewicht van een auto invloed op de wegenbelasting?
Ja, het gewicht van een personenwagen heeft invloed op de motorrijtuigenbelasting in Nederland. Hoe zwaarder het voertuig, hoe hoger het bedrag dat je per maand betaalt. Naast het gewicht spelen ook het brandstoftype en de provincie waar je woont een rol in de berekening.
Is een zwaardere auto altijd veiliger?
Een zwaardere wagen biedt bij een botsing meer bescherming aan de eigen inzittenden. Voor andere weggebruikers, zoals fietsers en voetgangers, geldt het omgekeerde. Zij lopen meer risico bij een aanrijding met een zwaar voertuig dan bij een botsing met een lichtere wagen.
Wat is autobesitas?
Autobesitas is een term die gebruikt wordt voor de trend waarbij personenwagens steeds groter, breder en zwaarder worden. Het woord is afgeleid van obesitas, de medische term voor ernstig overgewicht bij mensen. Het begrip wordt gebruikt om aan te geven dat voertuigen meer ruimte en gewicht innemen dan eigenlijk nodig is.
