In de middeleeuwen begon de opleiding tot ridder al op jonge leeftijd. Jongens van adel werden als kind naar het hof of het kasteel van een machtige heer gestuurd. Daar begonnen ze hun leven als page. Een page was een soort leerling-ridder, een hulpje dat allerlei taken kreeg en tegelijk veel leerde. Het was een belangrijke stap op weg naar het ridderschap. Zonder deze eerste jaren van training kon een jongen geen schildknaap en uiteindelijk geen echte ridder worden.
Wat een page allemaal moest doen
De taken van een page waren heel gevarieerd. Overdag hielp hij bij het verzorgen van de wapens en het harnas van zijn heer. Hij bracht boodschappen rond, hielp in de keuken, diende aan tafel en ondersteunde bij het onderhoud van het kasteel. Ook ging hij mee op reis of naar toernooien. Ondertussen kreeg hij zelf ook lessen. Hij leerde paardrijden, zwaardvechten, boogschieten en kreeg ook onderwijs in lezen, schrijven en rekenen. Zo ontwikkelde hij zich stap voor stap tot een jonge krijger, met kennis van zowel vechten als het leven aan het hof.
Hoe zag een page eruit
Een page droeg speciale kleding die paste bij zijn taak en status. Het zogenoemde page pak bestond uit een tuniek met een broek en laarzen. Vaak stonden op zijn kleding de kleuren of het wapen van de heer die hij diende. Zo was voor iedereen duidelijk bij wie hij hoorde. Het pak was dus niet alleen praktisch, maar liet ook zien dat hij onderdeel was van een belangrijke familie.
Wat ridders deden in het dagelijks leven
Een ridder was meer dan een vechter in een harnas. Hij speelde een grote rol in de samenleving. In oorlogstijd vocht hij voor zijn heer, land of geloof. Maar ook in vredestijd had hij taken. Hij beheerde land, sprak recht, hield toezicht op boeren en beschermde zijn gebied. Ridders namen deel aan toernooien om hun kracht te tonen en hun eer te verdedigen. Ze volgden een gedragscode waarin moed, trouw en gerechtigheid centraal stonden. Sommige ridders kregen ook diplomatieke opdrachten of voerden religieuze taken uit. Hun invloed was dus groot, zowel in oorlog als in het dagelijks bestuur.
Wie de baas was in de middeleeuwen
De samenleving was in de middeleeuwen duidelijk verdeeld in lagen. Helemaal bovenaan stond de koning, die het rijk bestuurde. Onder hem stonden machtige edelen zoals hertogen, graven en baronnen. Zij hadden hun eigen gebieden en werkten vaak samen met de koning. Ridders dienden deze edelen en kregen in ruil soms zelf een stuk land. Op het landgoed of in het kasteel was de heer de baas, meestal een ridder of edelman. Hij had het voor het zeggen over iedereen die er woonde, zoals boeren, knechten en pages. Ook de kerk had veel macht, met de paus en bisschoppen die vaak net zo belangrijk waren als de koning zelf.
Hoe mensen zich beschermden tegen water
In Friesland en Groningen hadden mensen in de middeleeuwen te maken met overstromingen. Omdat grote delen van het land laag lagen, bouwden ze kunstmatige heuvels om op te wonen. In Groningen heetten die heuvels wierden. In Friesland heetten ze terpen. Het idee was hetzelfde: door op een heuvel te wonen, bleef je droog als het water steeg. Deze manier van bouwen was essentieel om te kunnen overleven in het drassige noorden van Nederland. Net zoals pages onmisbaar waren in het leven van de ridders, waren terpen en wierden onmisbaar voor het leven in deze gebieden.
