Als je kleding verkleurd uit de was komt, heeft een ander kledingstuk zijn kleurstof afgegeven tijdens het wassen. Dat is de meest voorkomende oorzaak: een donker of felgekleurd kledingstuk bloedt in het waswater, en dat water trekt in de lichtere stukken. Gelukkig is verkleurde kleding in veel gevallen nog te redden, als je snel handelt.
Waarom verkleurde kleding in de was zo snel misgaat
Kleurstoffen in textiel zijn niet altijd goed gebonden aan de stof. Zeker bij nieuwe kleding kan er veel losse kleurstof vrijkomen tijdens de eerste wasbeurt. Hoge temperaturen versterken dit: hoe warmer het water, hoe sneller en meer een stof afgeeft. Datzelfde warme water trekt de vrijgekomen kleurstof ook dieper in de vezels van andere kledingstukken.
Felrode, donkerblauwe, zwarte en indigo (spijkerstof) kledingstukken zijn berucht om het afgeven van kleurstof. Maar ook oranje, paars en groen kunnen voor problemen zorgen, zeker in de eerste wassen. Een rode sok bij een witte was is het klassieke voorbeeld, maar een donkerblauw T-shirt bij een lichtgrijs broekje doet precies hetzelfde.
Een tweede veelgemaakte fout is de was te vol laden. Als kleding dicht op elkaar gepakt zit, circuleert het water slechter en blijft afgegeven kleurstof langer in contact met de andere stukken. Hoe langer dat contact, hoe dieper de kleurstof intrekt.
Kleding verkleurd in de was: dit doe je direct na de ontdekking
Snelheid is hier alles. Haal de verkleurde kleding direct uit de machine en leg ze nog nat opzij. Zet ze in geen geval in de droger en hang ze niet te drogen. Zodra de kleurstof droogt, hardt hij uit in de vezels en wordt verwijderen veel moeilijker.
Daarna kies je één van deze aanpakken, afhankelijk van wat je in huis hebt:
- Opnieuw wassen, direct. Draai een nieuwe was op 40 graden, zonder het verkleurde kledingstuk te laten drogen. Voeg een ruime hoeveelheid wasmiddel toe. Dit werkt het best als de kleurstof nog nauwelijks is ingetrokken.
- Kleurontstrijder of wasversterker. Producten zoals een kleurontstrijker (verkrijgbaar in de supermarkt) zijn speciaal gemaakt voor dit probleem. Volg de gebruiksaanwijzing op de verpakking. Ze werken door de losliggende kleurstof te binden en weg te spoelen.
- Weken in koud water met zout of azijn. Voor lichte verkleuringen op lichte kleding: week de kleding in koud water met een flinke scheut witte azijn of een handje zout. Dit helpt de kleurstof losser te maken. Spoel daarna goed af en was opnieuw.
Verwacht geen wonder bij een sterke verkleuring. Soms is een tweede of derde behandeling nodig. Blijft er kleur zitten na drogen, dan is de kleurstof permanent in de vezel opgenomen en is de schade moeilijk ongedaan te maken.
Wat zeker niet helpt (en het erger maakt)
Wrijven of schrobben op de verkleuring is een veelgemaakte fout. Daardoor werkt de kleurstof juist dieper in de vezel. Gebruik liever een weekbehandeling dan mechanische kracht.
Bleekmiddel (chloorbleekmiddel) is een andere valkuil. Het lijkt logisch voor witte kleding, maar chloorbleekmiddel kan synthetische vezels beschadigen en maakt verkleuringen op gemengde stoffen soms permanent. Zuurstofbleekmiddel (ook wel oxygen bleach) is milder en veiliger voor de meeste stoffen, maar ook dat gebruik je alleen op witte of lichte kleding zonder kleurige prints.
De droger is je grootste vijand na een wasongeval. Warmte fixeert de kleurstof. Als je verkleurde kleding per ongeluk hebt laten drogen, is de kans op volledig herstel klein.
Zo voorkom je dat kleding verkleurt in de was
Sorteren op kleur is de eenvoudigste en meest effectieve maatregel: witte en lichte kleding apart van donkere en felgekleurde kleding wassen. Nieuwe kleding was je de eerste keer apart of met vergelijkbare donkere stukken, omdat die het meeste kleurstof afgeven.
Wassen op lagere temperaturen (30 of 40 graden in plaats van 60) vermindert de kleurstofafgifte sterk. Voor de meeste moderne kleding is 30 of 40 graden meer dan genoeg om schoon te worden. Een hoge temperatuur is zelden nodig, tenzij voor handdoeken of beddengoed.
Kleurbinders, ook wel kleurvanger of colour catcher genoemd, zijn handdoekachtige velletjes die je mee in de was gooit. Ze vangen losse kleurstoffen op voordat die in andere kledingstukken trekken. Handig als je een gemengde was niet kunt vermijden, of bij nieuwe felgekleurde kleding waarvan je niet zeker weet of die bloedt.
Nieuwe spijkerbroeken en andere donkere stoffen was je de eerste keer bij voorkeur binnenstebuiten en apart, om het vrijkomen van indigoverf te beperken. Sommige mensen weken ze eerst even in koud water met een scheutje azijn, al is het bewijs voor die methode wisselend.
Een verkleuring voorkomen is eenvoudiger dan een verkleuring herstellen. Sorteer consequent, houd de temperatuur laag bij felgekleurde en nieuwe stukken, en handle snel als het toch misgaat. Dat is in de meeste gevallen genoeg om kleding verkleurd in de was te voorkomen of de schade beperkt te houden.
