De eerste geluiden en brabbels van een baby
Vanaf de geboorte maakt een baby geluiden. Je hoort zachte kreten, kreetjes en later steeds meer klanken. Rond de leeftijd van vier tot zes maanden beginnen baby’s met brabbelen. Dit zijn herhalende klanken zoals “ba ba ba” of “da da da”. Brabbelen lijkt nog niet op echte spraak, maar het is wel een belangrijke stap in de ontwikkeling van praten. Je kind oefent met het gebruik van de mond en leert hoe je kunt communiceren door geluid te maken. Dit hoort bij de natuurlijke groei en opvoeding-en-ontwikkeling van ieder kind. Anders dan veel mensen denken, is het niet erg als een baby nog geen echte woordjes zegt voor de eerste verjaardag. Brabbelen en experimenteren met geluid is een goed teken.
De eerste woordjes en namen voor dingen
De meeste kinderen zeggen hun eerste herkenbare woordje tussen de 8 en 18 maanden. Voor de een is het “mama”, voor de ander “bal” of “auto”. Het verschil tussen kinderen kan groot zijn. Sommige kinderen praten vroeg, andere nemen de tijd. Rond 18 maanden breiden de meeste kinderen hun woordenschat verder uit. Ze wijzen naar dingen en leren dat alles een naam heeft. Ook begrijpen ze steeds meer van wat je zegt. Je merkt dat je kind reageert op simpele opdrachtjes zoals “kom maar” of “pak de bal”. Het herkennen van woorden is net zo belangrijk als het zelf leren uitspreken. De opvoeding-en-ontwikkeling krijgt hiermee meer richting, want de communicatie wordt steeds sterker.
Een groeiende woordenschat en de eerste zinnen
Als je kind tussen de 1,5 en 2 jaar is, zie je vaak een flinke groei in de woordenschat. Veel kinderen kennen dan twintig tot vijftig woorden, en het leren gaat snel. Kinderen beginnen woordjes achter elkaar te plakken, zoals “mama melk” of “auto weg”. Vanaf twee jaar volgen vaak de eerste echte zinnen van drie of vier woorden. De taalontwikkeling verloopt bij elk kind anders, maar de stap van losse woorden naar korte zinnen is meestal duidelijk te merken. In deze fase is het goed om veel met je kind te praten, boekjes te lezen en te benoemen wat je ziet. Zo krijgt praten in de opvoeding-en-ontwikkeling extra aandacht. Ouders spelen een grote rol als voorbeeld, dus door te praten met je kind help je de taal van je kind groeien.
Verder praten en zelfstandiger worden
Tussen de twee en vier jaar maken kinderen veel taalmeters. Hun zinnen worden langer en beter te begrijpen. Je hoort nu echte verhalen, vragen en opmerkingen uit de mond van je kleuter. Op de peuterspeelzaal of op het kinderdagverblijf oefenen ze het praten verder, vooral door met andere kinderen te spelen. Het spreken ontwikkelt zich tot de leeftijd van vier jaar nog flink door, en fouten maken hoort daarbij. Klanken kunnen nog wat lastig zijn en bepaalde zinnen klinken misschien grappig. Maar dit is allemaal normaal en past bij een gezonde opvoeding-en-ontwikkeling. Blijf geduldig en stimuleer je kind door te luisteren, te reageren en nieuwe woorden aan te bieden.
Tips om praten te stimuleren bij jonge kinderen
-
Praten kun je stimuleren op verschillende manieren. Kijk goed naar wat je kind nodig heeft. Geef ze ruimte om te oefenen en maak praten leuk. Praat veel met je kind en benoem wat je samen doet. Boekjes lezen, liedjes zingen en samen verse dingen ontdekken maakt praten makkelijker en leuker. Interactie is belangrijk. Wacht rustig op een reactie en geef complimenten als je kind een woord of zin probeert. Corrigeer niet te snel en maak praten een gezellig moment. Als je merkt dat de taalontwikkeling trager gaat, bespreek het met een huisarts of consultatiebureau. Vroeg erbij zijn en samen oefenen helpt achterstanden te voorkomen.
Meest gestelde vragen over wanneer kinderen praten
-
Mijn kindje zegt op 18 maanden nog geen woorden, hoeft dat een probleem te zijn?
Niet ieder kind begint op dezelfde leeftijd met praten. Als je kindje bij 18 maanden alleen nog brabbelt maar verder goed hoort, contact maakt en nieuwe dingen leert, is dat meestal geen probleem. Bij twijfel of zorgen kun je het bespreken met het consultatiebureau of de huisarts.
-
Wat kun je doen als je kind niet goed mee lijkt te komen met praten?
Wanneer het praten langzaam op gang komt, kun je extra oefenen door samen boekjes te lezen, plaatjes te benoemen en veel samen te praten. Als je merkt dat je kind moeite heeft met horen of communiceren, neem dan contact op met gezondheidszorg voor advies.
-
Is het normaal dat peuters soms woorden verkeerd uitspreken of zinnen raar zeggen?
Het is normaal dat jonge kinderen soms klanken weglaten, woorden verkeerd uitspreken of rare zinnen maken. Dit hoort bij het leerproces tijdens de opvoeding-en-ontwikkeling. Het spreken verbetert vanzelf met oefenen en tijd.
-
Kun je praten stimuleren als je kind in twee talen opgroeit?
Opgroeien met twee talen is goed voor de taalontwikkeling. Praat duidelijk in één taal per situatie of persoon. Geef je kind tijd om beide talen te leren en wees niet ongerust als het spreken iets later op gang komt. Dit hoort erbij.
-
Wanneer moet je hulp zoeken als praten niet goed lukt?
Als je kind weinig initiatief toont met praten, niet reageert op geluid of rond de leeftijd van twee jaar nog geen woordjes zegt, is het goed om advies te vragen. De huisarts, het consultatiebureau of een logopedist kan kijken of extra ondersteuning nodig is.
